Ben doğrudan doğruya İzmir Karaburun Anbarseki Köyü’nde doğdum. 1925 yılında doğdum. Adım Mehmet Hayati Ocak. Burada vatani hizmetime gittim. İstanbul’da, Karadeniz boğazında Almanların 1944 yılında harb ilan etmeleri ile Karadeniz boğazına gelecekler diye Karadeniz’e yaralıları tedavi etmem için sırtıma bir çanta verdiler, Anadolu Kavağı’nda nöbet bekledim ve vatani hizmetimi 4 sene İstanbul’da yaptım. 1947’de terhis oldum. 1954'te muhtar oldum. 30 sene muhtarlık yaptım. Ondan sonra Anavatan Partisi’ne başkan olduk, ilçe başkanı. Ondan sonra da iki devre il genel meclisi üyesi yaptım, 10 sene. 10 sene de Balçova termal tesisleri’nde yönetim kurulu üyesi yaptım. Birçok vatani hizmetlerde bulundum yani. Kendim burada rençperim. Yağhanem var, fabrikam var. Onları çalıştırıyorum. Ticaretle uğraşmaktayım.
2. D. S. Sırasında Adalar’dan gelen Yunanlılar olmuş, siz bunların tanığıymışsınız…
Şimdi biz, şurada sahil mahallemiz var Esendere’de, orada tek ev olarak, denizin kenarında bir tek bizim evimiz vardı, iki katlı. Biz orada yatıp kalkarken, bir sabaha karşı kalktık, kıyamet kopuyor yani denizin içinde. Kalktık, koştuk, baktık orada Yunanlılar gelmiş, sefil, aç. Çıkar çıkmaz hemen getirdiler sandalla. Sandal dediğim 6-7 metre uzunluğunda, onu taşlarla kırdılar. Ondan sonra kıyıya çıktılar. Açlıktan zeytinleri yemeye başladılar, tuttuk onları. Bizde de zaten kıtlıktı, zorla birer parça ekmek yedirdik. Karakola haber verdik, karakol aldı gitti onları.
Kaç kişiydi gelen?
8-10 kişi vardı.
Hepsi erkek miydi?
Erkek de vardı, kadın da. Ama ben fark edemedim, çünkü ufacıktım biraz.
Buna benzer başka öyküler duydunuz mu?
Biz balıkçılıkla da iştigal ederdik, deniz balıkçılığıyla. Arka tarafta balık çok olurdu. Şu Karaliç tarafında. Babam da dedi, gidelim orada balıkçılık yapalım dedi bana. Gittik oraya. Oraya gider gitmez bir ağ tamir ettik orda salmanda, dediler ki arka tarafa çok Yunanlı çıkıyor, sakın gitmeyin size felaket olur falan dediler, biz döndük korkumuzdan kaçtık geldik.
Yani o zamanlarda çok fazla sayıda Yunanlı bu kıyılara sığındı…
Sığındı evet, çok çok hatta iyi biliyorum, bir gün buradan şey yoktu, araba vapuru yoktu, denizden vardı, motorlar vardı, deniz motorları, deniz motorlarının içine 10-15 kişi koydular, götürdüler İzmir’e. Kapattılar üstünü, göstermediler bu yarımadayı. O vakitler şeydi burası, Tatar Köprüsü’nden bu taraf memnu mıntıkaydı. Yani yabancı geçemiyordu. O ara Yunanlıları öyle götürdüler.
Gelen Yunanlıların içinde Türkçe bilen var mıydı?
Hepsi biliyor, zaten buralı çoğu. Hatta buraya geldiler sonradan geri, misafir olarak geldiler. Bir hafta, 15 gün kaldılar burada. Bizim akrabaları soruyor, hatipleri soruyor çobanlık yapmış bunların yanında, bir tanesinin burada, denizde kalmışlar, babalarını öldürmüş bizimkiler, şu karşıda, tüfeğiyle, babasını soruyor. Ne oldu diye, bizimkiler gene söylememişler, bazısı söylüyor şöyle ettiler böyle ettiler diye, bazısı söylememişler.
İzmir’e gidenlere ne olduğunu biliyor musunuz?
Bilmiyorum. Buradan alıp götürüyorlar, karakollara teslim ediyorlar orada ilgili yerlere. Şimdi gene öyle, geliyor mesela 50 tane 60 tane geliyor, alıyor karakol onları…
Gelen değil de giden var galiba artık Yunanistan’a…
Geliyorlar onları gönderiyorlar gerisin geriye.
2. Dünya savaşında Almanlardan kaçıp gelenler değil mi onlar?
O vakit Almanlardan kaçtılar geldiler buraya, dökülmüşler. Zaten kalmamışlar onlar. Mesela 10 bin nüfus, 10 milyon nüfusu varmış. Açlıktan diyor öldük biz. Bir süt varmış, birisi ben diyor sütten kurtardım kendimi diyor. Bahçesinde iki tane ineği varmış. İneğin sütüyle diyor aileyi kurtardık diyor. Hepsi hastalıktan şişmişler, kalmışlar, ölmüşler, Yunanistan’da.
Teşekkür ederiz…